به روز رسانی  ۱۸ ماهه ـــــ آینده ایران

نویسنده: بردیا موسوی
تاریخ: نوامبر ۲۰۲۵


مبانی تئوریک تحقیق: کتاب «مناطق تاریک و اراده روشنایی»

گزارش وضعیت ایران و استراتژی اقدام

            به روز رسانی  ۱۸ ماهه ـــــ آینده ایران

نویسنده: بردیا موسوی
تاریخ: نوامبر ۲۰۲۵


مبانی تئوریک تحقیق: کتاب «مناطق تاریک و اراده روشنایی»

—————

اعلان حق نشر

این گزارش تحت قوانین بین‌المللی حق نشر محافظت می‌شود. هرگونه کپی‌برداری، بازتولید، انتشار، اقتباس یا توزیع بدون مجوز کتبی نویسنده—چه به‌صورت چاپی، دیجیتال یا هر قالب دیگر—به‌طور کامل ممنوع است. در صورت نقض این حقوق، اقدامات قانونی صورت خواهد گرفت.

تمامی حقوق محفوظ است © بردیا موسوی.

پیشگفتار: 3

گزارش وضعیت کانونی  ایران – نوامبر ۲۰۲۵  4

بخش اول: نابودی سرزمینی ایران  4

بحران آب: فاجعه‌ای در حال وقوع  4

سقوط آبی در تهران  5

جنگل‌زدایی و فرسایش خاک و زمین   6

آلودگی هوا: قتل‌عام خاموش    6

بخش دوم: بحران فقر در ایران  7

بخش سوم: تلفات نظامی جنگ ۱۲ روزه 8

بخش چهارم: خشونت دولتی جمهوری اسلامی (۱۹۷۹-۲۰۲۵) 11

بخش پنجم: بحران بهداشت   16

استراتژی اقدام سیاسی برای آزادسازی ایران  17

۱. چکیده اجرایی  17

۲. پیش‌زمینه و تحلیل وضعیت   17

۳. اصول بنیادین و چارچوب مفهومی  19

۴. فاز بنیادی: تدوین سیستم مشترک (Svalbard Model) 21

۵. فاز ارائه بسته استراتژیک   26

۶. فاز تثبیت مدل جایگزین   31

۷. منابع مالی و تأمین   33

۸. توزیع بودجه  34

۹. شاخص‌های کارکرد و ارزیابی  34

۱۰. ریسک‌ها و  اقدامات پیشگیرانه  35

پیوست‌ها: 37

پیشگفتار:

گزارش وضعیت ایران شامل چندین گزارش درباره وضعیت ایران در جنبه‌های گوناگون سیاسی، اجتماعی و نظامی است. بازه‌ی برخی گزارش‌ها مثل جنگ ۱۲ روزه بین اسراییل و رژیم اسلامی، حدودا شش ماهه است و برخی مانند گزارش عاملیت اپوزیسیون از جنبش مهسا تا اکنون را پوشش می‌دهد. در گزارش‌های دیگر نیز بازه‌ی زمانی، یادآور شده و هدفمندی گزارش‌ها این بوده است که ظرف‌های زمانی ویژه را برای تحلیل، ملاک ارزیابی قرار دهد. بخش دوم این برنامه پژوهشی، گزارش توصیفی از یک استراتژی اقدام سیاسی برای برانداختن رژیم اسلامی در ۳ فاز ویژه است که در متن بعدی تبدیل به یک استراتژی عملیاتی می‌شود. گزارش، این پیش‌فرض را پس از جنگ ۱۲ روزه در نظر گرفته است که آتش‌بس غیر رسمی به دلایل تامین نشده از اهداف جنگ، ناپایدار است و دوباره جهان شاهد حملات نظامی اسراییل بر ضد رژیم جمهوری اسلامی در ایران خواهد بود. این حملات ممکن است در چندین بازه‌ی زمانی تکرار شوند تا نهایتا اهداف جنگ را تامین کنند. ممکن است متغیرهای دیگری در این بازه‌ی قدرت‌یابی ظهور کنند و مسیر اهداف را مخدوش سازند. واقعیت این است که غرب برای ثبیت یک وضعیت ناپایدار، ضروری است به جنگ‌های پراکنده و کوچک خاتمه دهد و برای این امر لازم است شاید جنگ بزرگ‌تری را در پیش بگیرد. جمهوری اسلامی در ایران، یک مرجع ناپایدار کننده در منطقه خاورمیانه است و ضربات دوره‌ای شاید آنان را شدیدا تضعیف کند اما از بین نمی‌برد. امریکایی‌ها برای اولین بار احتمالا (و از زمان جورج بوش پسر) دریافته‌اند که تمامی آدرس‌های گوناگون ژئوپلتیک برای رفع بحران، غلط یا موقتی هستند. تنها آدرس دقیق نفرت و آشوب، رژیم اسلامی در ایران است. این منطقه باید با نیروی جایگزین متحد غرب، بازسازی شود. این منطقه تنها ملتی در خاورمیانه است که از نظر ساختار ملتی اجتماعی، خود را به ملت اسراییل نزدیک و هم‌سرنوشت می‌داند. در حالی که شهروندان دیگر کشورهای منطقه با تشویق های مکرر در کافه‌ها موشک پرانی رژیم به اسراییل را تماشا می‌کردند، مردم در ایران آن را فرصتی برای تغییر سیاسی می‌دیدند. غرب نباید این امکان را نادیده بگیرد و از آن برای تقویت اپوزیسیون مستعد تغییر و دموکراتیک سازی استفاده نماید. استراتژی عملیاتی و گزارش مرجع (همین گزارش) پیشنهاد می‌کند که برای تحقق این امر ضروری است که روی اپوزیسیون های گوناگون رژیم سرمایه گذاری شود و در این راه، نوعی همبستگی را پیشنهاد می کند که در آن نهادی میانجی و غیر ایرانی بتواند بر اساس مدل سیستم مشترک که در گزارش تحت نام مدل سوالبارد توصیف شده است، یک گروه اقدام در اپوزیسیون برای ائتلاف با نیروی عامل در اسراییل، امریکا و اروپا طراحی کند. در استراتژی عملیاتی تلاش شده است به تمامی جنبه‌های اجرایی از بودجه ریزی در هر فاز و شاخص‌های کلیدی توجه شود تا گروه اقدام بتواند اهداف خود را تعقیب کند.

گزارش این پیش‌فرض را در نظر گرفته است که رژیم اسلامی در ایران تسلیم نخواهد شد و به ناچار حملات نظامی اسراییل به رژیم حتمی خواهد بود. گزارش در بطن، آن را فرصتی برای همگامی با نیروی ائتلاف در غرب و اسراییل می‌داند. این تنها فرصتی است که می‌تواند عاملیت را به اپوزیسیون و مردم ایران بازگرداند. یک بازی همه سو برنده برای منطقه و مردم ایران است تا بتوانند سرنوشت سیاسی خود را بر عهده گیرند.

مجری استراتژی عملیاتی کیست؟

استراتژی عملیاتی در فاز اول خود مبتنی بر ساخت یک سیستم مشترک و ائتلاف منطقه‌ای بر ضد رژیم است. البته در بخش پیوست‌ها دایره ذی‌نفعان توصیف شده است اما اجرای استراتژی عملیاتی در گام اصلی خود برای ساخت سیستم مشترک، نیازمند مداخله یک نهاد میانجی غیر ایرانی است. تقریبا غیر ممکن است که در میانه شکاف‌های عمیق سیاسی، هیچ کدام از نیروها توانایی ساخت یک پلتفرم ملی را داشته باشند. تجربه ۳ سال گذشته نه تنها این موضوع را تایید می‌کند بلکه نیازمندی به یک رادیکالیسم مبتکرانه سیاسی را با تکیه بر این پلتفرم ممکن می‌داند.

—-

این دو گزارش به زبان انگلیسی نیز ترجمه شده‌اند و برای تعقیب عملیاتی در هر مرحله فایل‌های اکسل آن هم به فارسی و هم انگلیسی تهیه شده اند. در مجموع ۴ فایل پی‌دی‌اف به زبان فارسی و انگلیسی استراتژی عملیاتی را توصیف می کنند. سه فایل پاورپوینت به فارسی و انگلیسی برای آموزش و ارائه نیز تهیه شده است. مجموعا استراتژی عملیاتی شامل ۱۵ فایل مرجع است و گفتنی است که دیتای کاملی از ده‌ها فایل CSV  نیز از داده‌ها و آمارها وجود دارند که در صورت درخواست رسمی موسساتی قابل ارائه خواهند بود.

بردیا موسوی ــــ دسامبر ۲۰۲۵ـــــ مونیخ آلمان

گزارش وضعیت کانونی  ایران – نوامبر ۲۰۲۵

این گزارش جامع آماری وضعیت کنونی ایران  را در چندین بخش  کلیدی تحلیل و مستندسازی می‌کند: نابودی سرزمینی و زیست‌محیطی، بحران فقر، اقتصاد، بهداشت، حق حیات و در پایان همچنینتلفات نظامی جنگ ۱۲ روزه با  اسراییل. گفتنی است که تمامی داده‌ها از منابع معتبر بین‌المللی و داخلی جمع‌آوری شده‌اند. ^{[1][2][3][4][5][6][7][8][9]}

بخش اول: نابودی سرزمینی ایران

بحران آب: فاجعه‌ای در حال وقوع

ایران در حال تجربه ششمین سال متوالی خشکسالی (۲۰۲۰-۲۰۲۵)  است که بی‌سابقه‌ترین دوره خشکسالی در تاریخ مدرن کشور محسوب می‌شود. بارندگی در سال آبی ۲۰۲۴-۲۵ به ۴۵٪ کمتر از حد نرمال رسیده و در برخی استان‌ها مانند هرمزگان ۷۷٪ و سیستان‌وبلوچستان ۷۲٪ کاهش داشته است. ^[1][2][3] وضعیت سدهای کشور فاجعه‌بار است. ۱۹ سد با ظرفیت کمتر از ۵٪ در آستانه خشک شدن کامل قرار دارند، در حالی که سه هفته پیش تنها ۹ سد در این وضعیت بودند. پنج سد اصلی تأمین‌کننده آب تهران  (لار، لتیان، کرج، طالقان و  ماملو)  به‌طور میانگین تنها ۱۰ درصد ظرفیت دارند. ^[2][3]

نابودی سرزمینی ایران: بحران آب، جنگل‌زدایی و آلودگی هوا

برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی یکی از مهم‌ترین عوامل بحران است. سالانه ۶۳.۸ میلیارد متر مکعب آب زیرزمینی برداشت می‌شود، در حالی که نرخ تجدید طبیعی تنها ۴۵ میلیارد متر مکعب است که کسری ۱۸.۸ میلیارد متر مکعب در سال ایجاد می‌کند. این برداشت غیرپایدار منجر به فرونشست زمین و تخریب اکوسیستم‌ها شده است. ^[10][2]

دریاچه ارومیه، یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های نمکی جهان، ۸۰٪ از حجم خود را از دست داده است که عواقب زیست‌محیطی شدیدی برای تنوع زیستی و بهره‌وری کشاورزی دارد. ۱۹ از ۳۱ استان کشور در وضعیت خشکسالی شدید قرار دارند. ^[3][1][2]

سقوط آبی در تهران

سقوط آبی تهران: تخلیه ۱۴ میلیون نفر تا دسامبر ۲۰۲۵

بحران فوری تهران:

·       ۱۴ میلیون نفر در معرض تخلیه تا اواسط دسامبر ۲۰۲۵

·       سدها در ۷-۱۴٪ ظرفیت (پایین‌ترین در ۶۰ سال)

·       سد لتیان: کاملاً خشک

·       ۳۲ سد ملی زیر ۵٪ (بود ۸ سد در اوایل ۲۰۲۵)

·       کاهش ۹۶٪ بارندگی تهران

·       ۶ سال متوالی خشکسالی

تمامی داده‌ها از منابع معتبر بین‌المللی شامل Iran Human Rights، سازمان ملل، عفو بین‌الملل و Reuters جمع‌آوری شده‌اند.  ^{[1][2][3][4][5][6][7][8]}

جنگل‌زدایی و فرسایش خاک و زمین

ایران طی هفت دهه گذشته (۱۹۴۲-۲۰۱۸) ۵.۳ میلیون هکتار از جنگل‌های خود را از دست داده است، از ۱۹.۵ میلیون هکتار به ۱۴.۲ میلیون هکتار. جنگل‌های شمالی (گیلان، مازندران و گلستان) که از غنی‌ترین اکوسیستم‌های کشور هستند، ۱.۶ میلیون هکتار کاهش یافته‌اند، از ۳.۴ میلیون به ۱.۸ میلیون هكتار. ^[11][12]

نرخ فرسایش خاک در ایران ۷ برابر میانگین جهانی است: ۱۶.۵ تن در هکتار در سال در برابر ۲.۲ تن در هکتار در سال. این فرسایش سالانه ۵۰۰ میلیون تن خاک حاصلخیز را از حدود ۱۵ میلیون هکتار اراضی کشاورزی حذف می‌کند. هزینه اقتصادی سالانه فرسایش خاک حدود ۵۰ میلیارد دلار برآورد شده است. ^[13]

۷۰ درصد از خاک سرزمینی ایران در سده گذشته دچار بیابان‌زایی شده‌اند. این وضعیت با سیاست‌های غلط کشاورزی، چرای بیش از حد، قطع غیرقانونی درختان و پروژه‌های عمرانی نامناسب تشدید شده است. ^{[12][14][11][13]}

آلودگی هوا: قتل‌عام خاموش

آلودگی هوا در ایران به یک بحران بهداشت عمومی تبدیل شده است. در سال ۲۰۲۴، ۵۸,۹۷۵ نفر به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست دادند، که به معنای ۱۶۱ مرگ در روز یا تقریباً ۷ مرگ در هر ساعت است. این رقم نسبت به سال ۲۰۲۳ (۳۰,۶۹۰ مرگ) افزایش ۱۶٪ داشته است. ^[15][16][17]

فقط در تهران، ۷,۳۴۲ نفر در سال ۲۰۲۴ به دلیل آلودگی هوا جان باختند. شهرهای زابل، ایرانشهر و ریگان بالاترین غلظت ذرات معلق ریز (PM2.5) را در کشور داشتند. ^[15]

هزینه اقتصادی آلودگی هوا ۲ تا ۱۶ میلیارد دلار در سال (تقریباً ۲-۲.۵٪ از تولید ناخالص داخلی) برآورد شده که شامل هزینه‌های بهداشتی و از دست رفتن بهره‌وری است. علت‌های اصلی آلودگی شامل انتشارات صنعتی، ترافیک سنگین وسایل نقلیه فرسوده و سوزاندن سوخت‌های با کیفیت پایین در نیروگاه‌ها و کارخانه‌ها است. ^[16][17][18]

بخش دوم: بحران فقر در ایران

آمار فقر: ۳۰ میلیون ایرانی در فلاکت

نرخ فقر ملی ایران در سال ۲۰۲۵ به ۳۶٪ رسیده است که بالاترین نرخ در یک دهه گذشته محسوب می‌شود. این بدان معناست که تقریباً ۳۰ میلیون ایرانی دیگر قادر به تأمین نیازهای اساسی خود نیستند. بانک جهانی هشدار داده که ۴۰٪ از ایرانیان (حدود ۳۳ میلیون نفر) در معرض خطر سقوط به فقر هستند. ^[4][5][6]

فقر مطلق ۶٪ از جمعیت یا حدود ۵ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده که حتی قادر به خرید مواد غذایی نیستند. بانک جهانی پیش‌بینی می‌کند که تا پایان ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، ۲.۵ میلیون نفر دیگر به جمعیت فقرا اضافه شوند. ^{[5][19][20][21][4]}

بحران فقر در ایران: ۳۰ میلیون ایرانی زیر خط فقر

بر اساس معیار بانک جهانی (۶.۸۵ دلار در روز برای کشورهای با درآمد بالای متوسط)، ۲۸.۱٪ از ایرانیان در سال ۲۰۲۰ زیر خط فقر بودند، که افزایش قابل‌توجهی نسبت به ۲۰٪ در سال ۲۰۱۱ است. ^[6][22]

نابرابری درآمدی و طبقه متوسط در حال ناپدید شدن

ضریب جینی ایران در سال ۲۰۲۵ برابر ۴۰.۹ است که نشان‌دهنده سطح قابل‌توجهی از نابرابری درآمدی است. فاصله بین خانواده‌های متوسط و آستانه فقر بین ۲۰۱۷ و ۲۰۲۴ ۲۲٪ کاهش یافته است، به این معنی که خانواده‌های پیش‌تر پایدار اکنون یک حقوق دور از فلاکت هستند. ^{[23][5][24][6]}  

دستمزدها و هزینه زندگی: شکاف غیرقابل جبران

دولت خط فقر رسمی برای سال ۲۰۲۴-۲۵ را ۶,۱۲۸,۷۳۹ تومان به ازای هر نفر در ماه اعلام کرده است. با میانگین اندازه خانواده ۳.۳ نفر، یک خانواده برای بقا به ۲۰ میلیون تومان در ماه نیاز دارد. در مقابل، حداقل دستمزد رسمی برای سال ۲۰۲۴ فقط ۱۰ میلیون تومان است، کمتر از نیمی از نیاز اساسی. ^[5]

فعالان کارگری این رقم رسمی را “خط مرگ، نه خط فقر” نامیده‌اند. تورم مواد غذایی در سال ۲۰۲۵ به ۴۱٪ در اوایل سال و ۵۷.۹٪ تا اواخر تابستان رسیده است. قیمت‌های کالاهای اساسی به‌شدت افزایش یافته: لوبیا ۲۵۰٪، مرغ بیش از ۵۰٪، و برنج ایرانی سه برابر شده است. ^[5]

فقر روستایی و ناامنی غذایی

تقریباً ۵۰٪ از جمعیت روستایی در فقر زندگی می‌کنند. بیش از نیمی از کارگران کشاورزی در سال ۲۰۲۰ فقیر بودند، در مقایسه با ۳۶٪ از کسانی که خوداشتغال کشاورزی دارند. تحقیقات پارلمانی نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۲۲، بیش از نیمی از ایرانیان کمتر از ۲,۱۰۰ کالری در روز مصرف می‌کردند. ^[5][6]

هزینه اقتصادی بحران فقر ۲ تا ۱۶ میلیارد دلار در سال (۲-۲.۵٪ از تولید ناخالص داخلی) برآورد شده است. ^[6]

بخش سوم: تلفات نظامی جنگ ۱۲ روزه

تلفات بخش اسراییل:

حملات موشکی بالستیک رژییم در ایران طی جنگ ۱۲ روزه (ژوئن ۲۰۲۵) ۲۸ نفر را در اسراییل کشت. ۲۷ غیرنظامی و ۱ نظامی و بیش از ۳,۰۰۰ نفر را مجروح کرد. وزارت بهداشت اسراییل گزارش داد که در مجموع ۳,۲۳۸ تا ۳,۳۴۵ نفر بستری شدند، از جمله ۲۳ نفر به‌شدت مجروح شدند. ^[7][9][25]

بیش از ۹,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰  اسراییلی از خانه‌های خود آواره شدند، ده‌ها خانه آسیب دیده یا ویران شدند. ایران بین ۵۵۰ موشک بالستیک و حدود ۱,۰۰۰ پهپاد به سمت اسراییل شلیک کرد. اکثر موشک‌ها توسط پدافند هوایی اسراییل و آمریکا با نرخ رهگیری حدود ۹۰٪ رهگیری شدند. ^{[9][26][25][7]}

حداقل ۳۱ موشک بالستیک به مناطق مسکونی یا زیرساخت‌های حیاتی اصابت کرد، از جمله نیروگاه برق در جنوب اسراییل، پالایشگاه نفت در حیفا و یک دانشگاه در مرکز اسراییل. ۲۰ تا ۳۲ اصابت موشک به پایگاه هوایی نواتیم انجام شد که به یک آشیانه هوایی و باند آسیب رساند. ^[27][26][7]

تلفات نظامی جنگ ۱۲ روزه ایران-اسراییل و تخریب زیرساخت‌های نظامی

تلفات ایرانی: ضربات ویرانگر به رهبری و زیرساخت نظامی

تلفات ایران بسیار سنگین‌تر بود. بر اساس برآوردها، بین ۱,۰۶۰ تا ۱,۱۹۰ نفر کشته شدند، از جمله ۶۱۰ غیرنظامی و صدها نظامی (سپاه پاسداران و بسیج). وزارت بهداشت ایران گزارش داد که بیش از ۲,۵۰۰ نفر مجروح شدند، و دهها هزار نفر به صورت موقت و پیشگیرانه تهران را تخلیه کردند. ^[7][9][26]

حملات اسراییل تعداد ۱۸ استان از ۳۱ استان ایران را هدف قرار داد. حداقل ۳۰ فرمانده ارشد نظامی در حملات اولیه ۱۳ ژوئن کشته شدند و بیشتری در روزهای بعد. در میان کشته‌شدگان: ^{[9][28][29][7]}

• سرلشکر حسین سلامی: فرمانده کل سپاه پاسداران ^[30][29][7]
• سرلشکر محمد باقری: رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ^[29][7][30]
• سرلشکر غلامعلی رشید: فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا ^[7]
• سرلشکر علی شادمانی: جانشین رشید ^[7]
• سعید ایزدی: رئیس قرارگاه فلسطین نیروی قدس ^[7]

۸ فرمانده کلیدی و مجموعا ۳۰ فرمانده رده عالی سپاه پاسداران کشته شدند. در آماری دیگر سخنگوی دولت پزشکیان اعلام کرد که ۱,۰۶۲ نفر کشته شده‌اند، که ۲۷۶ نفر از آنها غیرنظامی (شامل ۱۰۲ زن و ۳۸ کودک) بوده‌اند ^[30][29][7] .

نابودی زیرساخت نظامی رژیم در ایران

ارتش اسراییل برآورد کرد که حدود دو‌سوم سکوهای پرتاب موشک بالستیک ایران، حدود ۲۵۰ سکو در حملات اسراییل نابود شدند، همراه با حدود ۱,۰۰۰ موشک. این باعث می‌شود توان نظامی رژیم ایران با ۱,۰۰۰ تا ۱,۵۰۰ موشک بالستیک و تنها حدود ۱۰۰ سکوی پرتاب باقی بماند. این نشان‌دهنده کاهش ۷۳٪ در سکوهای پرتاب و کاهش ۴۰-۵۰٪ در موشک‌ها است. ^[7][8]

بیش از ۸۰ باتری پدافند هوایی ایران نابود شد. ارتش اسراییل گفت که برتری هوایی بر غرب ایران و تهران به دست آورده است و هیچ جنگنده اسراییلی توسط رژیم ایران سرنگون نشده است. ^[31][7]

آسیب به تأسیسات هسته‌ای

ارتش اسراییل گفت که حملات هوایی اش آسیب قابل‌توجهی به تأسیسات غنی‌سازی هسته‌ای نطنز و اصفهان ایران وارد کرده است. ایالات متحده همچنین سایت زیرزمینی فردو را با مهمات سنگین سنگر شکن یا ” bunker buster” هدف قرار داد. ده‌ها سایت دیگر مرتبط با برنامه هسته‌ای، از جمله راکتور آب سنگین غیرفعال اراک، مقر پروژه SPND و چندین سایت تولید سانتریفیوژ، مورد حمله قرار گرفتند. ^[7][8]

حداقل ۱۵ دانشمند هسته‌ای برجسته که اسراییل گفت روی بمب کار می‌کردند، در حملات کشته شدند. رئیس ستاد ارتش اسراییل گفت که “برنامه هسته‌ای ایران را سال‌ها عقب انداخته‌ایم”. ارزیابی آمریکا نشان داد که حملات توانایی تولید موشک ایران را فلج کرده و حداقل یک سال طول می‌کشد تا ایران اجزای نابودشده لازم برای از سرگیری تولید را بازسازی کند. ^[8][31][7]

حملات اکتبر ۲۰۲۴: پیش‌درآمدی محدود

حملات اکتبر ۲۰۲۴ اسراییل به ایران نسبت به جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ محدودتر بود. ۴ نظامی ایرانی و ۱ غیرنظامی در این حملات کشته شدند. در ۱ اکتبر، ایران حدود ۲۰۰ موشک به سمت اسراییل شلیک کرد که منجر به یک کشته و چند مجروح شد. آسیب محدود اما هدفمند بود، با تمرکز بر سیستم‌های پدافند هوایی و امکانات تولید موشک. ^{[8][27][31][32][33]}

نتیجه‌گیری

این گزارش جامع تصویری دلخراش از ایران امروز ارائه می‌دهد: کشوری که با بحران‌های زیست‌محیطی بی‌سابقه، فقر گسترده و فلج‌کننده و تخریب شدید توان نظامی دست و پنجه نرم می‌کند. ششمین سال متوالی خشکسالی، ۵۸,۹۷۵ مرگ سالانه از آلودگی هوا، ۳۰ میلیون ایرانی زیر خط فقر، و نابودی ۷۳٪ سکوهای پرتاب موشک همگی نشان‌دهنده یک رژیم در بحران عمیق هستند. ^{[1][15][5][7]}

این آمارها نه تنها ابعاد بحران‌های چندگانه ایران را مستند می‌کنند، بلکه فرصت‌های راهبردی برای جامعه بین‌المللی و اپوزیسیون ایرانی را نیز برجسته می‌سازند تا برای آزادسازی، بازسازی و ایجاد آینده‌ای پایدار برای مردم ایران تلاش کنند.

 بخش چهارم: خشونت دولتی جمهوری اسلامی (۱۹۷۹-۲۰۲۵)

خشونت دولتی جمهوری اسلامی (۱۹۷۹-۲۰۲۵): ۱۴,۵۲۲ تا ۴۹,۴۹۹ کشته مستند شده

آمار کلیدی:

مجموع کشته‌شدگان مستند: ۱۴,۵۲۲ تا ۴۹,۴۹۹ نفر

وقایع عمده:

۱. ۱۹۷۹-۱۹۸۲: تثبیت قدرت پس از انقلاب

·       ۸,۰۰۰ تا ۹,۵۰۰ کشته

·       اعدام‌های دادگاه‌های انقلاب

·       پاکسازی رژیم سابق و گروه‌های مخالف

۲. ۱۹۸۱-۱۹۸۲: کشتار انقلاب فرهنگی

·       ۲,۶۶۵ تا ۷,۷۴۶ کشته

·       پاکسازی مخالفان سیاسی و مذهبی

·       طبقه‌بندی سازمان ملل ۲۰۲۴: نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت

۳. ۱۹۸۸: کشتار زندانیان سیاسی

·       ۲,۸۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ کشته

·       بزرگ‌ترین کشتار زندانیان سیاسی از جنگ جهانی دوم

·       فتوای خمینی برای اعدام همه زندانیان وابسته به مجاهدین و گروه های چپ

·       کمیسیون‌های مرگ در ۳۲+ شهر

·       دفن دسته‌جمعی در گورهای مخفی

·       طبقه‌بندی سازمان ملل ۲۰۲۴: نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت

۴. ۱۹۹۰-۱۹۹۸: قتل‌های زنجیره‌ای

·       ۸۰+ روشنفکر کشته شده

·       ترور نویسندگان، شاعران، فعالان توسط وزارت اطلاعات

·       روش‌ها: تصادف، ضربات چاقو، تزریق پتاسیم

۵. ۲۰۰۹: جنبش سبز

·       ۷۲+ کشته

·       اعتراضات پس از انتخابات

·       ندا آقا سلطان نماد سرکوب شد

۶. ۲۰۱۷-۲۰۱۸: اعتراضات دی ماه

·       ۵۰+ کشته

·       گسترش به ۱۶۰ شهر

۷. ۲۰۱۹: آبان خونین

·       ۳۰۴ تا ۱,۵۰۰ کشته

·       خشن‌ترین سرکوب از انقلاب ۱۹۷۹

·       شلیک از هلیکوپتر و پشت بام‌ها

·       قطع کامل اینترنت ۶ روز

·       دستور خامنه‌ای: «هر کاری لازم است انجام دهید»

·       کشتار ماهشهر: ۴۰-۱۰۰ نفر در باتلاق

۸. ۲۰۲۲-۲۰۲۳: زن، زندگی، آزادی

·       ۵۵۱ کشته (۶۸ کودک، ۴۹ زن)

·       ۲۲,۰۰۰+ دستگیر شده

·       سازمان ملل: جنایت علیه بشریت

تفکیک بر اساس نوع:

1.      اعدام‌های انقلابی: ۸,۰۰۰-۹,۵۰۰ (۱۹-۵۵٪)

2.     کشتارهای سیاسی: ۵,۴۶۵-۳۷,۷۴۶ (۳۸-۷۶٪)

3.     کشته‌شدگان اعتراضات: ۹۷۷-۲,۱۷۳ (۵-۷٪)

4.     ترورهای هدفمند: ۸۰+ (۰.۲-۰.۶٪)

روند اعدام در ایران: از ۹۵۷,۹ اعدام (۲۰۰۸-۲۰۲۴) به بیش از ۱۵۰۰ در ۲۰۲۵

آمار کلی اعدام‌ها:

·       ۹,۵۵۷ اعدام (۲۰۰۸-۲۰۲۴)

·       ۹۷۵ اعدام در ۲۰۲۴ – بالاترین در ۲ دهه

·       ۱,۵۳۷ اعدام (اکتبر ۲۰۲۴ – اکتبر ۲۰۲۵)

·       ۳۰۴ اعدام فقط در نوامبر ۲۰۲۵ – هر ۲ ساعت یک اعدام!

اعدام‌های بخش سیستان و بلوچستان (۲۰۲۱-۲۰۲۵):

سال	اعدام بلوچ	کل ملی	درصد	ملاحظات
۲۰۲۱	۴۷	۳۳۳	۱۴.۱٪	اولین سال مستندسازی جداگانه
۲۰۲۲	۹۳	۵۸۲	۱۶.۰٪	دو برابر سال قبل
۲۰۲۳	۱۷۲	۸۳۴	۲۰.۶٪	بالاترین رقم – ۲۰٪ از کل
۲۰۲۴	۱۰۸	۹۷۵	۱۱.۱٪	همچنان نامتناسب
۲۰۲۵	۱۵۰+	۱۰۰۰+	۱۵٪	روند ادامه‌دار

نکات کلیدی، بلوچ‌ها:

تبعیض سیستماتیک:

·       جمعیت بلوچ: ~۵٪ از ایران

·       اعدام‌های بلوچ: ۱۵-۲۰٪ از کل اعدام‌ها

·       نرخ نامتناسب: ۳-۴ برابر سهم جمعیتی

مجموع ۲۰۲۱-۲۰۲۵:

·       ۵۷۰+ بلوچ اعدام شده

·       اکثر اتهامات: جرایم مواد مخدر

·       منطقه: سیستان و بلوچستان

·       بالاترین نرخ فقر در ایران

·       اکثریت سنی (در برابر دولت شیعه)

جمعه خونین زاهدان (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲):

·       ۱۰۴ بلوچ کشته در یک روز

·       بخشی از اعتراضات ژینا امینی

·       سیستان و بلوچستان: ۱۳۴ کشته در کل اعتراضات (بیشترین از همه استان‌ها)

بخش پنجم: بحران بهداشت

بحران بهداشت ایران: ۶ میلیون بیمار بدون دسترسی به درمان

·       ۶ میلیون بیمار بدون دسترسی به درمان

·       ۷۱,۰۰۰ بیمار HIV/AIDS

·       ۳۷,۰۰۰ بیمار مولتیپل اسکلروزیس

·       پیش‌بینی تورم ۷۰۰٪ قیمت داروها

·       ۷,۰۰۰ کارمند بهداشتی مهاجرت (۲۰۲۳)

·       افزایش ۴۰٪ هزینه واردات (تحریم‌های ۲۰۲۵)

·       کمبود شدید پیش‌بینی‌شده تا مارس ۲۰۲۶

استراتژی اقدام سیاسی برای آزادسازی ایران

۱. چکیده اجرایی

تحقق دولت ملی قدرتمند ایران بر پایه‌ی: تفکیک قوای سه‌گانه و دموکراسی لیبرال از راه اجرای یک بسته استراتژیک که ترکیبی از مدل سیستم مشترک سیاسی، هماهنگی اقدام در اجرا و اقدام نظامی استراتژیک است.

تفاوت اصلی از رویکردهای پیشین

رویکردهای قبلی اپوزیسیون ایران (مدل کشتی نوح) تلاش می‌کردند تمام گروه‌های مختلف را در یک ائتلاف قرار دهند. این رویکرد نیازمند گسترش بیش‌ازحد و سازش‌های فاقد منطق بود که منجر به ضعف و ناکامی شد.

مدل Svalbard (بانک بذر سوالبارد): یک نظام منطقی برای انتخاب و حفاظت از آن عناصری که برای آینده قابل‌حیات ایران ضروری‌اند. این مدل:

·       از شتاب‌زدگی و هرج‌ومرج دوری می‌کند.

·       بر دوراندیشی و چاره‌جویی علمی تأکید دارد.

·       تنها نیروهایی را شامل می‌شود که سرمایه سیاسی و فکری برای بازسازی دارند.

·       از عناصری محافظت می‌کند که محوریت موضوع ایران برای آنها اهمیت کلیدی دارد.

مراحل اجرایی

فاز یک: تدوین سیستم مشترک برای ساختار دولت آینده ایران
فاز دو: اقدامات استراتژیک برای آزادسازی و فعال‌سازی
فاز سوم: بازسازی و تثبیت ملی

۲. پیش‌زمینه و تحلیل وضعیت

۲.۱ تضادهای درونی رژیم ایران

رژیم کنونی ایران دارای تضادهای ساختاری عمیقی است که در طول زمان افزایش می‌یابند:

تضاد یک: ساختار ترکیبی (Hybrid Structure)

·       درحالی‌که رژیم ظاهراً مشارکت سیاسی را ترویج می‌کند، اما به طور واقعی، سازمان‌های اجرایی را از کار انداخته است.

·       این دوگانگی خود را در عملکرد سازمان‌ها و در تفکیک قوای سه‌گانه منعکس می‌کند. شکل‌گیری کالت های تبهکاری در اقتصاد و جهت دهی به سیاست، محصول این روشمندی در اجراست.

تضاد دوم: سیاست‌های اقتصاد فرقه‌ای و کالت های تبهکاری

·     منافع سپاه پاسداران و نهادهای وابسته را تأمین می‌کند.

·       این سیاست نارضایتی اقتصادی مردم را افزایش می‌دهد.

·       وابستگی به چین موجب هزینه‌های جیوپلیتیکی است.

تضاد سوم: نارضایتی فرهنگی و سیاسی

·     بهره‌برداری از  سرکوب مناطق پیرامونی و قومی، به عنوان مساله‌ای برای ایجاد شکاف بیشتر بین مخالفان، تبدیل به مساله سیاسی برای اپوزیسیون شده است.

·     تلقین ایده  استخراج اجباری منابع برای کمک به مرکزی ساختاری تباری از مردم که با حکومت همراه است و به زبان فارسی حرف می‌زند. ایده‌ای به شدت غیر علمی که مورد استقبال و استفاده گروههای قومی قرار گرفته است.

۲.۲ وضعیت نظامی و هسته‌ای

رژیم متعهد به:

·       بازسازی تأسیسات هسته‌ای پس از جنگ ۱۲ روزه است.

·       توسعه موشک‌های دوربرد در بازه زمانی چند ماهه پس از جنگ ۱۲ روزه بازسازی شده است.

·       حفظ توان تروریستی منطقه‌ای رژیم، همچنان و به طور نسبی حفظ شده است.

حملات اسراییل و آمریکا این توان‌ها را به‌تأخیر افکنده‌اند، اما نابودی کامل نیافته‌اند.

۲.۳ وضعیت اپوزیسیون

نقاط ضعف اپوزیسیون کنونی:

.       درباره ایران، یکپارچگی ایده وجود ندارد. در میان کسانی که خود را جمهوری خواه می نامند، ایران دوستی برجسته نیست.

.       همراهی با رژیم اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه، میان برخی گروهها و فعالین، بسیار برجسته است.

·       فقدان هماهنگی لیدرشیپ بین گروه‌های داخلی و خارجی

·       کاهش کمک‌های خارجی برای دموکراسی. هیچ نوع سرمایه گذاری جدی خارجی برای حمایت از اپوزیسیون وجود ندارد.

·      استراتژی تعریف شده عموما و بین تمام گروهها برای براندازی رژیم وجود ندارد.

·       اپوزیسیون جمهوری‌خواه غالبا ضد غرب و ضد اسراییل است.

فرصت‌ها:

·       نارضایتی گسترده مردمی وجود دارد.

·       ضعف اقتصادی رژیم در نقطه بحرانی قرار دارد.

·       تضادهای درونی رژیم رو به افزایش است.

·       پتانسیل حمایت غربی می تواند ایجاد شود.

.      پس از جنگ ۱۲ روزه، بخش بزرگی از فرماندهان و زیرساخت سرکوب، نابود شده است.

۳. اصول بنیادین و چارچوب مفهومی

۳.۱ هسته‌ بنیادی

اصل اول: ملی‌گرایی مدنی ایرانی

ملی‌گرایی مدنی بر شناسایی و احترام به هویت ایرانی مبتنی بر:

·       تاریخ و فرهنگ سرزمینی و مشترک ایرانی تاکید دارد.

·       ارزش‌های دموکراتیک و حقوق بشر را در قلمرو سرزمینی و برای فرد فرد جامعه ایرانی می‌خواهد.

·       تنوع دینی و آیینی را می‌پذیرد و از اقلیت های آسیب دیده مراقبت می‌کند.

اصل دوم: تفکیک قوای سه‌گانه مستقل

دولت آینده ایران بر پایه تفکیک نهاد قانون‌گذاری، اجرایی و قضایی خواهد بود:

·       نهاد قانون‌گذاری: پارلمان موسسان در مرحله اول، سپس پارلمان نمایندگان

·       نهاد اجرایی: رئیس‌ دولت انتخابی با اختیارات محدود شده

·       قوه قضایی: سیستم لاییک با استقلال کامل

اصل سوم: تمرکز‌زدایی بهینه و پلکانی

·       سطح مرکزی: دولت ملی قدرتمند

·       سطح منطقه‌ای: استانی یا ایالت های کانونی–اقتصادی.

·       سطح محلی: شهرداری‌ها و دهیاری‌های دموکراتیک

تمرکز‌زدایی برای:

·       احترام به تنوع جغرافیایی و اقلیتی

·       جلوگیری از استبداد مرکزی

·       حفظ وحدت ملی

اصل چهارم: نظام حقوقی لاییک

جدایی کامل دین و دولت در نظام حقوقی لاییک:

·       قوانین مدنی بر بنیاد حقوق بشر جهانی

·       آزادی آیینی برای تمام دین‌ها و بی‌دین‌ها

·       برابری حقوقی بدون تمایز مذهبی

اصل پنجم: شفافیت کامل

تمام فعالیت‌های دولت و مؤسسات عمومی:

·       شفاف و قابل‌دسترسی برای مردم

·       حساب‌رسی بخش‌های دولتی

اصل ششم: محدودکردن قدرت فردی/حزبی

هیچ فرد یا حزبی نمی‌تواند:

·       بیش از دو دوره ۴ ساله در کانون قدرت اجرایی قرار گیرد.

·       یا کنترل مطلق بر قدرت مرکزی داشته باشد.

·       از دولت برای اهداف فردی و حزبی استفاده کند.

.      تاسیس دادگاه عالی محافظ قانون اساسی و قدرت، طراحی گردد.

اصل هفتم: طرد اکید تجزیه‌طلبی و هر نوع طرح عدم تمرکز بر مبنای قومیت، تبار، آیین یا مذهب

هر گونه تلاش برای:

·       تجزیه کشور

·       تمرکز مطلق قدرت در فرد یا گروه

·       انحراف از اصول دموکراتیک و مطرود است.

۴. فاز بنیادی: تدوین سیستم مشترک (Svalbard Model)

۴.۱ استعاره بانک بذر سوالبارد چیست؟

بانک بذر سوالبارد که در سال ۲۰۰۸ راه‌اندازی شد، یک انبار فوق‌امن در دل کوه‌های یخی مجمع‌الجزایر سوالبارد نروژ است و برای حفاظت بلندمدت از تنوع ژنتیکی محصولات کشاورزی جهان ساخته شده. این vault مثل یک بیمه‌نامه جهانی برای امنیت غذایی بشر عمل می‌کند تا اگر جنگ، بحران اقلیمی، بلایای طبیعی یا فروپاشی سیستم‌های کشاورزی رخ داد، بتوان دوباره از بذرهای ذخیره‌شده کشت را آغاز کرد. بیش از ۷۰ کشور در این پروژه مشارکت دارند؛ از نروژ، آمریکا، آلمان و ژاپن تا کشورهای خاورمیانه، آفریقا و آمریکای لاتین. مالکیت بذرها همیشه متعلق به کشور یا مؤسسه ارسال‌کننده است و بانک تنها نقش امانت‌دار دارد. ساختار مهندسی‌شدهٔ آن طوری طراحی شده که حتی در بدترین سناریوهای اقلیمی هم دمای زیر صفر و امنیت کامل حفظ شود. این مرکز فقط انبار بذر است و هیچ نوع تحقیق یا اصلاح ژنتیکی در آن صورت نمی‌گیرد. مأموریتش واضح و حیاتی است: حفظ میراث کشاورزی بشر برای نسل‌های آینده در امن‌ترین نقطه ممکن. (برای مطالعه بیشتر:

Fowler, C. (2008). The Svalbard Global Seed Vault: Securing the Future of Global Agriculture. Agricultural Science, 21(2), 26–29.)

برای ارائه سیستم مشترک و پیشنهاد آن، استعاره بانک بذر سوالبارد را مطرح کردم تا نشان دهم که سیستم مشترک الزاما یک سیستم از نو اختراع شونده نیست. پترنی است که هم‌اکنون منشا استخراج روزانه دموکراتیک سازی و محافظت از امر دموکراتیک سیاسی در نمونه‌های مطرح و برجسته جهانی است. امر سیاسی است که می‌تواند ضمانت اجرای مشارکت سیاسی در سطح ملی قرار گیرد. طرح سیستم مشترک بر مبنای خیر عمومی تجربه شده است و نه شرط هایی که ما از هر اردوگاه سیاسی و بر اساس منافع گروهی ممکن است به آن علاقمند باشیم. سیستم مشترک بر مبنای وجود قلمرو سرزمینی در خطر است که نیازمند مساله شناسی نجات ایران است. مبتنی بر مدنیت است تا برای مشارکت اجتماعی، اعتماد ایجاد کند و مبتنی بر میزان نفوذ و اثرگذاری اقدامات برای همگان در پهنه سرزمینی است تا امید در آن قابل تعریف باشد. بر این اساس ممکن است آن را در شکل پارلمانی اجرایی در تبعید بنگرید یا گروهی که اقدام ویژه برای ایران را دنبال می‌کند. آن را عامدانه و پیشتر در برابر استعاره کشتی نوح مطرح کرده بودم که تاکید کنم همبستگی برای اقدام فوری، چیزی فراتر از ائتلاف های غیر ضروری و ناسودمند است.

سیستم مشترک: الگویی برای حفاظت از آینده در برابر بحران

بانک بذر سوالبارد تنها یک انبار فیزیکی نیست؛ بلکه تجسمی از یک خرد انباشته در پلتفرمی باز و دوراندیشانه است که می‌تواند دقیق‌ترین استعاره برای طراحی یک سیستم مشترک سیاسی جهت گذار و برخاستن از خاکستر برای نجات ایران تصور شود. همان‌طور که آن انبار بتنی در دل یخ‌ها ساخته شده تا از میراث کشاورزی بشر بدون دخالت در ماهیت بذرها محافظت کند، سیستم مشترک سیاسی نیز نه برای تحمیل یک ایدئولوژی خاص، بلکه برای حفاظت از مفهوم سیاست، سرزمین و تولد دموکراسی در میان بی‌ثباتی و فروپاشی طراحی می‌شود.

۱. حفاظت از امر سیاسی و درک سیاست پیشگی به جای مهندسی آن

دموکراسی و حقوق بشر پترن‌های (الگوهای) مشخصی در جهان هستند که کارآمدی خود را اثبات کرده‌اند. سیستم مشترک سیاسی به مثابه آن انبار ایمن عمل می‌کند که وظیفه‌اش امانت‌داری است نه مالکیت.

 همان‌طور که بانک بذر مالک بذرها نیست، این سیستم سیاسی نیز مالک آرای مردم یا تعیین‌کننده محتوای احزاب آینده نیست. این سیستم یک پلتفرم (بستر) خنثی اما مستحکم است که تضمین می‌کند رقابت سیاسی در آینده ممکن خواهد بود. این ساختار اجازه می‌دهد که نیروهای گوناگون سیاسی بدون ترس از حذف شدن توسط یکدیگر، انرژی خود را صرف مبارزه با عوامل بحران کنند و ترجیحات گروهی را موقتا یا برای همیشه فراموش کنند.

۲. گذار از ائتلاف‌های شرطی به همبستگی مبتنی بر خیر عمومی و استراتژی اجرایی

بسیاری از ائتلاف‌های سیاسی مرسوم در فضای ایرانی به اجرا منجر نمی‌شوند. چون اساسا یا سازمان قدرتمندی وجود ندارد یا با سازمان ها دچار همکاری های ناموزون از نظر سطح قدرت و توان می‌شوند. در شرایطی که سرزمینی در خطر نابودی است، ساخت قدرت و بهینه سازی سازمان معنا می‌یابد. طرح این سیستم بر مبنای خیر عمومی تجربه شده است. این سیستم بر پایه منافع بلندمدت ملی بنا شده است، نه سود کوتاه‌مدت گروهی یا فردی. در اینجا، گروه‌های سیاسی به جای چانه‌زنی بر سر قدرت آینده، بر سر قواعد بازی توافق می‌کنند. این سیستم، فضایی را ایجاد می‌کند که در آن هر اردوگاه سیاسی می‌پذیرد که برای بقای خود، ابتدا باید بقای «ایران» و ساختار دموکراتیک آن را تضمین کند.

۳. مسئله‌شناسی نجات ایران: اولویت سرزمین و وفاداری به اصل محدودیت قدرت

محور مرکزی این سیستم، درک اضطرار است. سیستم مشترک سیاسی نیز پاسخی به وضعیت اضطراری ایران است.

مشروعیت این سیستم از صندوق رأی (که فعلاً در دسترس نیست) نمی‌آید، بلکه از مساله‌شناسی نجات ایران بر اساس پلت‌فرم غیر قابل انکار می‌آید. چه در قالب یک پارلمان در تبعید و چه یک گروه اقدام ویژه، مأموریتش مدیریت بحران و استراژی نجات و اقدام است. شاید یک دولت نجات ملی تصور شود که وظیفه‌اش بازگرداندن علائم حیاتی به کالبد ایران است تا پس از آن، سیاست‌ورزی امکان‌پذیر شود.

۴. مدنیت به مثابه زیرساخت اعتماد و امید

امید اگر کاذب و امر واهی ارزیابی شود؛ محصول قابل مشاهده‌ و نقشه‌ی راه قابل تصور نخواهد بود. مردم زمانی امیدوار می‌شوند که درک کنند اقداماتی قابل لمس وجود دارند و ابزارهای تغییر به آنها نشان داده می‌شوند. سیستم مشترک سیاسی باید بتواند اعتماد عمومی را از طریق شفافیت و پاسخگویی بازسازی کند. این سیستم، بیانیه صادر نمی‌کند؛ بلکه اقداماتی طراحی می‌کند که ضریب نفوذ بالا دارند و هزینه اقدامات سیاسی را کاهش می‌دهند.

تدوین یک سیستم مشترک برای ساختار دولت ملی قدرتمند ایران که:

·       بر ملی‌گرایی مدنی ایرانی مبتنی است

·       قوای سه‌گانه را تفکیک می‌کند

·       تمرکز‌زدایی بهینه را تضمین می‌کند

·       نظام حقوقی لاییک را اجرا می‌کند

۴.۲ اجزای سیستم مشترک

۴.۲.۱ مؤسسه فکری – شورای تدوین

نام: گروه تاسیس دولت ملی ایران

ترکیب:

·       ۲۵ عضو انتخاب‌شده از نخبگان فکری

·       ۱۵ نماینده از گروه‌های اپوزیسیون

·       ۱۰ متخصص بین‌المللی در زمینه دستور‌العمل، حقوق بشر، و ساختارهای دولتی

·        ۵ متخصص از معماران سیاست و استراتژیست‌ها

مسؤولیت‌ها:

·       تدوین قانون اساسی موقت

·       تعریف ساختار نهادهای دولتی

·       طراحی نظام انتخابات

·       تعریف حقوق و وظایف هر فرع دولت

۴.۲.۲ گروه‌های کاری تخصصی

گروه کاری یک: نظام سیاسی

·       تفکیک قوا

·       نظام انتخابات

·       حقوق و وظایف پارلمان

گروه کاری دوم: نظام حقوقی

·       قانون اساسی لاییک

·       حقوق و آزادی‌های شهروندی

·       نظام دادرسی

گروه کاری سوم: ساختار اقتصادی

·       سیاست‌های اقتصادی

·       مالیات و هزینه‌های دولت

·       حقوق کار و بیمه اجتماعی

گروه کاری چهارم: ترتیبات اقلیتی و منطقه‌ای

·       حقوق اقلیت‌های دینی

گروه کاری پنجم: دفاع و امنیت

·       ساختار نیروهای مسلح

·       سیاست دفاعی

·       کنترل نظامی بر قدرت سیاسی

۴.۳ فرآیند تدوین

مرحله اول: تحقیق و مطالعه

·       مطالعه تطبیقی نظام‌های دموکراتیک

·       تحلیل تاریخ سیاسی ایران

·       بررسی نیازهای اجتماعی و سیاسی مردم ایران

·       مطالعه دستورالعمل‌های قانون‌اساسی دیگر کشور‌ها

مرحله دوم: نسخه اول

·       تدوین پیش‌نویس سیستم مشترک

·       بحث در شورای تدوین

·       بازخوری از متخصصان بین‌المللی

مرحله سوم: مشاوره عمومی (۱ ماه)

·       ارائه پیش‌نویس به گروه‌های اپوزیسیون

·       بحث با نمایندگان گروههای مدنی

·       جمع‌آوری نظرات عمومی

مرحله چهارم: نسخه نهایی

·       تصحیح بر اساس بازخورد

·       تأیید نهایی

·       انتشار رسمی سیستم مشترک

۴.۴ محتوای سیستم مشترک

۱. اصول بنیادین

·       حاکمیت ملی و حقوق شهروندی

·       دموکراسی لیبرال و تفکیک قوا

·       حقوق بشر و برابری حقوقی

۲. ساختار نهاد قانون‌گذاری

·       پارلمان ملی: ۴۰۰ نماینده

·       دوره‌های رأی‌گیری: هر ۴ سال

·      حق رأی: تمام شهروندان ۱۸ سال و بالاتر

·       روش انتخاب: سیستم تناسبی

۳. ساختار نهاد اجرایی

·       رئیس‌ حکومت/ اجرایی: رهبر اجرایی، انتخاب‌شده برای دو دوره ۴ ساله

·       کابینه: چگونگی نظارت/ پارلمانی یا قضایی

۴. ساختار نهاد قضایی

·       دیوان عالی: بالاترین مرجع قضایی

·       دادسرای عمومی: تحقیق و تعقیب جرایم

·       دادگاه‌های محلی و تخصصی

·       استقلال قضایی از دو قوه دیگر

۵. نظام حقوقی لاییک

·       قانون اساسی: بنیاد حقوق شهروندی، نه مذهب

·       قانون جزا: مبتنی بر قوانین بین‌المللی، نه شریعت

·       قانون خانواده: برابری حقوق، نه تبعیض مذهبی

·       آزادی مذهب: دولت به هیچ مذهبی تعهد ندارد.

۵. فاز ارائه بسته استراتژیک

بسته استراتژیک، ضرورت همزمانی و هم‌افزایی در اقدام برای نتیجه‌گیری است. استدلال مرکزی این است که هیچ ‌یک از مؤلفه‌ها (نظامی، رسانه‌ای، میدانی) به‌تنهایی راه حل پایدار نیست و تنها در یک ترکیب هم‌افزا (Synergistic Combination) است که استراتژی پیروزی تضمین می‌شود.

۱. منطق استراتژیک: چرا رویکرد ترکیبی اضطراری است؟

تاریخِ تغییر رژیم‌های ایدئولوژیک و توتالیتر نظیر ایران نشان داده است که اتکای صرف به مداخله خارجی (بدون پایگاه داخلی) یا هدف گرایانه برای تامین اهداف میان مدت است یا ممکن است به اشغالگری تعبیر شود و همچنین اتکای صرف به اعتراضات یا جنبش های درون مرزی (بدون حمایت محافظتی) به قتل‌عام خیابانی می‌انجامد. بسته استراتژیک بر اساس دکترین فشار همه‌جانبه و آلترناتیو پایدار طراحی شده است. این بسته بر یک فرض و امکان تغییر بنیادین استوار است: رژیم در دو جبهه آسیب‌پذیر است؛ مشروعیت و توان سرکوب. همین‌طور یک امتناع قابل توجه دارد، اقدام نظامی نباید امری مزمن و از نظر زمانی نامعلوم تلقی شود.

• هدف حملات نظامی: هدف، فتح خاک نیست، بلکه کور کردن و فلج کردن بازوی سرکوب است و پایان توان هسته‌ای موشکی آن است. با تخریب پدافند، رادارها و مراکز فرماندهی سپاه، ماشین جنگی رژیم توانایی روایت و واقعیت سرکوب را همزمان از دست می‌دهد.
• کارزارهای ارتباطی و اپوزیسیون: نقش پر کردن خلأ را بازی می‌کنند. وقتی بازوی سرکوب قطع شد، باید نیرویی باشد که خیابان را تسخیر کند و روایتی باشد که این حملات را نه حمله بیگانه بلکه  امکان واقعی رهایی ترجمه کند.

درک اضطرار: انجام این اقدامات به‌صورت سریالی خطای استراتژیک است. اگر ابتدا حمله نظامی شود بدون آمادگی اپوزیسیون، هرج‌ومرج یا نامعلومی در جایگزینی شکل می‌گیرد. اگر اپوزیسیون فعال شود بدون پوشش هوایی و تخریب سرکوب، فجایعی مثل آبان ۹۸ تکرار می‌شود. بنابراین، همزمانی (Simultaneity) جوهره جاری سازی استراتژی برای نتیجه گیری است.

۲. توصیف عملیاتی: مکانیزم ماشه و حمایت

در این استراتژی، اقدامات نظامی نقش «چکش» (Hammer) را دارند که بر سندانِ سختِ رژیم فرود می‌آیند، و نیروهای مدنی، خیابان و اپوزیسیون نقش شبکه‌ای را دارند که قطعات جدا شده را ساماندهی می‌کنند.

الف) جراحی نظامی برای تغییر توازن وحشت

این اقدام یک جنگ کلاسیک نیست، بلکه یک جراحی در بازه زمانی ویژه‌ است. هدف‌گیری سطوح رهبری سیاسی و باقی‌مانده در سپاه و مراکز اطلاعاتی و امنیتی پیامی روشن دارد: مصونیت سران رژیم پایان یافته است.

• تأثیر روانی: وقتی فرماندهان ارشد حذف شوند، زنجیره فرماندهی در رده‌های پایین‌تر دچار فروپاشی می‌شود. این همان لحظه‌ای است که نیروهای بسیج و نیروی انتظامی که در بخش ۵.۲.۴ برایشان «مشوق‌های مالی و امنیتی» در نظر گرفته شده، انگیزه ریزش پیدا می‌کنند.

ب) روایت‌سازی: جنگ معنا

بخش ۵.۲.۲ حیاتی‌ترین بخش نرم ماجراست. استفاده از استعاره‌هایی مثل «بازسازی ملی» و «ملی‌گرایی مدنی» پادزهر تبلیغات رژیم اسلامی است. تأکید بر شعار «عظمت دوباره ایران» (با الهام از مدل‌های موفق پوپولیستی اما در چارچوب دموکراتیک) هدفش جذب قشر خاکستری است که دغدغه نان و غرور ملی دارند، نه لزوماً آزادی‌های لیبرال. این کارزار، حمله خارجی را به کمک به گروگان‌ها تعبیر می‌کند.

ج) تزریق منابع: سوخت‌رسانی به موتور محرک

اختصاص بودجه‌ (مجموعاً بیش از (عدد) میلیون دلار طبق بخش ۵.۲.۳) نشان‌دهنده گذار از حمایت لفظی به حمایت لجستیک است. تسهیل اعتصابات در بخش های ویژه، شبکه‌های امن و رسانه، خونِ لازم را به رگ‌های جنبش تزریق می‌کند تا در روزهای بحرانی پس از حملات نظامی، خیابان‌ها خالی نشود.

۳. نمونه تاریخی و انطباق الگو

این استراتژی (ترکیب حمله هوایی استراتژیک + حمایت از اپوزیسیون و مقاومت داخلی) در تاریخ معاصر الگوهای موفقی داشته است که برجسته‌ترین آن‌ها مدل آزادسازی فرانسه در جنگ جهانی دوم (۱۹۴۴) است.

نرماندی و ماکی (Normandy and Maquis)

• پیش از پیاده‌سازی نیروها در نرماندی، متفقین ماه‌ها زیرساخت‌های ریلی، راداری و مراکز فرماندهی نازی‌ها را بمباران کردند. این دقیقاً معادل بخش ۵.۲.۱ طرح (تخریب زیرساخت‌های سرکوب و رادار) است. هدف، فلج کردن توان واکنش رایش سوم در فرانسه بود.
• همزمان با حملات نیروهای فرانسه آزاد و گروه‌های چریکی (Maquis) در داخل فرانسه با پول و سلاح متفقین تجهیز شدند (معادل بخش ۵.۲.۳). آن‌ها پل‌ها را منفجر کردند، اطلاعات دادند و شهرها را از درون ناامن کردند. بدون این شبکه داخلی، پیشروی متفقین کند و پرهزینه می‌بود.
•  ژنرال دوگل از لندن با رادیو بی‌بی‌سی (معادل کارزار ارتباطی ۵.۲.۲) پیام می‌فرستاد و به مردم فرانسه اطمینان می‌داد که این بمباران‌ها برای آزادی آن‌هاست، نه اشغال کشورشان. این دقیقاً همان نقش روایت‌سازی برای آزادسازی است تا مردم را از رژیم تفکیک کند.

۵.۱ هدف:

تحقق آزادسازی ایران از طریق ترکیب:

·       حملات نظامی استراتژیک و کنترل‌شده

·       کارزارهای ارتباطی و اطلاعاتی

·       سرمایه‌گذاری روی اپوزیسیون و شبکه مدنی

·       هماهنگی بین‌المللی

۵.۲ اجزا

۵.۲.۱ عملیات نظامی استراتژیک

هدف اول: توقف توسعه هسته‌ای و موشکی

·       هدف‌های تاکتیکی:

o       تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم

o       سکوهای پرتاب موشک

o       مراکز تحقیقات هسته‌ای

·       روش:

o       حملات هوایی دقیق‌

o       استفاده از فناوری برای کاهش خسارت غیرنظامی

هدف دوم: تخریب زیرساخت‌های سرکوب

·       هدف‌های تاکتیکی:

o       سطوح باقی مانده فرماندهی سپاه پاسداران

o       مراکز اطلاعاتی و امنیتی سرکوب

o       پدافند هوایی و رادار

·       روش:

o       حملات نقطه‌ای علیه فرماندهان

o       تخریب تجهیزات راهبردی

o       حفاظت از هدف‌های دفاعی

استراتژی زمان‌بندی:

·       مرحله اول (هفته اول): حملات گسترده برای کاهش توانایی رژیم

·       مرحله دوم (هفته‌های دوم-سوم): حملات هدف‌مند برای تثبیت پیروزی

·       مرحله سوم (ماه دوم): حملات تکمیلی

۵.۲.۲ کارزارهای ارتباطی و اطلاعاتی

کارزار یک: روایت‌سازی برای آزادسازی

هدف: ساختن روایتی است که حملات نظامی را بخشی از برنامه آزادسازی ملی نشان دهد.

محتوا:

·       حملات نظامی برای حذف تهدید هسته‌ای و سرکوب

·       اقدامات نظامی برای یاری به مردم ایران

·       آزادسازی به‌عنوان فرصتی برای بازسازی ملی

روش توزیع:

·       رادیو و تلویزیون ماهواره‌ای

·       شبکه‌های اجتماعی

مدت زمان: ۴۸ ساعت قبل از حملات، ۲۴ ساعت پس از حملات

کارزار دوم: تخلیه رژیم از روایت‌ها

هدف: تفکیک رژیم سرکوبگر از ملت ایران

ساخت پیام‌های کلیدی

کارزار سوم: تعریف‌ ملی‌گرایی ایرانی

هدف: تعریف ملی‌گرایی مدنی به‌عنوان هویت حقیقی ایران.

ساخت پیام‌های کلیدی

کارزار چهارم: شعار ترامپ – عظمت دوباره ایران

هدف: تفسیر شعار عظمت دوباره ایران در چارچوب آزادسازی و دموکراسی.

پیام‌های کلیدی:

·       عظمت ایران در تاریخ، فرهنگ و حقوق بشر است

·       عظمت ایران در دموکراسی، آزادی و رفاه است

·       عظمت ایران برای همه ایرانیان، نه برای یک رژیم و گروه تبهکار!

کارزار پنجم: حمایت از مردم ایران

هدف: نشان دادن تکیه بر مردم ایران برای آزادسازی.

محتوا:

·       آزادسازی برای مردم ایران است

·       ملت ایران قدرتمند است و می‌تواند خود را رهایی بخشد

·       حمایت بین‌المللی برای کمک به ملت ایران است

۵.۲.۳ سرمایه‌گذاری روی اپوزیسیون و شبکه مدنی

بخش یک: اپوزیسیون

سرمایه‌گذاری:

·       ؟ میلیون دلار برای فعال‌کردن اپوزیسیون

·       ؟ میلیون دلار برای رسانه

·       ؟ میلیون دلار برای فعال کردن اندیشکده‌ها

روش توزیع:

·       کانال‌های مخفیانه تحقق‌شده

·       همکاری با شبکه‌های اپوزیسیون

·       حمایت از رهبران میانی

هدف:

·       تنظیم تظاهرات و اعتراضات

·       ایجاد سازمان‌های مقاومت محلی

·       ایجاد کنترل محلی در شهرها

بخش دوم: اپوزیسیون خارج

سرمایه‌گذاری:

·       ؟ میلیون دلار برای سازمان‌های اپوزیسیون

·       ؟ میلیون دلار برای رسانه فارسی‌زبان

·       ؟ میلیون دلار برای پروپاگاندای انگلیسی

بخش سوم: شبکه مدنی بیرون از ایران

سرمایه‌گذاری:

·       ؟ میلیون دلار برای سازمان‌های غیردولتی

·       ؟ میلیون دلار برای رسانه‌های مدنی

·       ؟ میلیون دلار برای گروه‌های حقوق بشری

هدف:

·       تقویت شبکه‌های مدنی

·       ایجاد ظرفیت برای حاکمیت محلی

·       حمایت از نهادهای اجتماعی

۵.۲.۴ مشوق‌های مالی برای جدایی مقامات

هدف: تقویت جدایی‌ در درون رژیم.

روش:

·       ارائه پناهندگی سیاسی برای مقامات رژیم در صورت همکاری

·       مصونیت کیفری در ازای همکاری

·       حقوق پنهان برای اطلاعات و همکاری

بودجه: ؟ میلیون دلار

هدف:

·       شکاف درون رژیم

·       تضعیف ارتباطات رژیم

·       ایجاد عدم اطمینان

۶. فاز تثبیت مدل جایگزین

درباره فاز پس از براندازی رژیم، تحقیقات چندگانه‌ای منتشر شده است. به همین خاطر بنا ندارم زمان زیادی را روی این بخش از نظر درک کلی وضعیت توصیفی بگذارم. فاز تثبیت در این گزارش اجرایی، متاثر از پذیرش روایت و مدل سیستم مشترک در اجرا، منافع ملت ایران و منافع فاتحان جنگ است! به هر روی و با توجه به منطق همزمانی فازها از نظر درک فکر تغییر، مدل پیشنهادی خود را مطرح می‌کنم. گرچه متوجه هستم که در وضعیت واقعی، این آرایش عینی نیروهای پیروز وضعیت است که تعیین کننده چگونگی فاز تثبیت خواهد بود.

۶.۱ هدف فاز

دولت موقت، پارلمان موسسان، تعریف سیستم مشترک و تاسیس نهادها.

۶.۲ مراحل اجرایی

مرحله یک: تشکیل گروه میانجی برای تاسیس نهادها

ترکیب:

·       ۱۵ نماینده از نیروهای مدنی

.       ۲۵  معرفی نیروها از پلت‌فرم سیستم مشترک

·       ۵ نماینده از جامعه بین‌المللی (به‌عنوان مشاور)

مسوولیت‌ها:

.        تعیین رییس دولت موقت

.       نظارت و حق عزل دولت موقت

·       برقراری قانون موقت در اعلام حکومت اجرایی فوری

·       انتقال تنظیمات موقت به دولت موقت

مرحله دوم: تدوین، چگونگی و اجرای تشکیل پارلمان موسسان

مسوولیت‌ها:

·      بازنگری سیستم مشترک لیبرال دموکراسی

      ــــــنوع اقتصاد اجرایی و نظام سیاسی پیشنهادی

      ــــــنوع نظام حقوقی سکولار

      ــــــــتدوین قانون انتخابات

مرحله سوم: تدوین، معرفی و آغاز به کار شورای حقوقی

1.      تاسیس نهاد قضایی

2.     تاسیس دیوان دادگاه عالی در محافظت و فرآیند تصویب قانون اساسی

3.     برنامه عدالت انتقالی

۷. منابع مالی و تأمین

۷.۱ کل بودجه فازهای سه گانه

·       فاز یک (تدوین): ؟ میلیون دلار

·       فاز دوم (آزادسازی): ؟ میلیارد دلار

·       فاز سوم (تثبیت و تاسیس): ؟ میلیارد دلار (اولین سال)

کل: نیاز به ارزیابی دقیق دارد

۷.۲ منابع مالی

منابع دولتی

·       ایالات متحده:

.       اسراییل:

·       اتحادیه اروپا:

·       انگلیس:

·       کانادا:

·       ژاپن:

کل: نیاز به ارزیابی دقیق دارد

منابع خصوصی و موسسات

·       بنیادهای مختلف: ؟ میلیون دلار

·       شرکت‌های فناوری: ؟ میلیون دلار

·       کمک‌های خیریه: ؟ میلیون دلار

کل: ؟ میلیون دلار

۸. توزیع بودجه

بخش	بودجه	درصد
عملیات نظامی		۶۶ ٪
کارزارهای ارتباطی		۶ ٪
اپوزیسیون		۱۸ ٪
شبکه مدنی		۵ ٪
مشوق‌های جدایی		۵ ٪
کل		۱۰۰ ٪

۹. شاخص‌های کارکرد و ارزیابی

۹.۱ شاخص‌های فاز یک

شاخص	هدف	واقعیت
حلقه بنیادین	۱ ماه	—
نسخه اول سیستم مشترک	۲ ماه	—
بازخورد عمومی	۱ ماه	—
نسخه نهایی	۱ ماه	—

۹.۲ شاخص‌های فاز دوم

شاخص‌های نظامی:

·       شناسایی سرنوشت اورانیوم های غنی شده

·      حذف پایگاه‌های موشکی دور برد

·       انحلال سپاه

شاخص‌های اجتماعی:

·       تعریف مشارکت مردم در اعتراضات

·       تشکیل گروههای مقاومت محلی

شاخص‌های سیاسی:

·       جدایی یا حذف مقامات سیاسی دولتی

·       انحلال شبکه فرماندهی سرکوب

·       نقطه تسخیر مناطق دولتی و اعلام عمومی

۹.۳ شاخص‌های فاز سوم

.       تاسیس گروه میانجی

.      تاسیس شورای حقوقی

·       تاسیس پارلمان موسسان

·       تاسیس دولت موقت

·       تاسیس نهاد قضایی

·       انتخابات سراسری و تاسیس حاکمیت مردمی

۱۰. ریسک‌ها و  اقدامات پیشگیرانه

۱۰.۱ ریسک‌های نظامی

ریسک یک: تلفات غیرنظامی

·       توصیف: حملات نظامی ممکن است موجب تلفات غیرنظامی شوند

·       پیشگیری: استفاده از فناوری دقیق، هماهنگی با مردم، مراقبت از اهداف غیرنظامی

ریسک دوم: دخالت بین‌المللی

·       توصیف: روسیه یا چین ممکن است دخالت کنند.

·       پیشگیری: هماهنگی با روسیه و چین، ایجاد حوزه منع‌پروازی، تهدیدهای متقابل

۱۰.۲ ریسک‌های سیاسی

ریسک یک: تشکیل دوباره رژیم

·       توصیف: گروه‌های سابق رژیم ممکن است سازمان‌دهی‌شوند

·       پیشگیری: جدایی و محاسبه، تشکیل گروه ویژه برای فروپاشی ساختار سازمان‌های ترور و اسلام‌گرا، تعقیب قضایی، نظارت و کمک بین المللی

۱۰.۳ ریسک‌های اقتصادی

ریسک یک: بحران اقتصادی

·       توصیف: فروریختگی دولت ممکن است موجب بحران اقتصادی شود

·       پیشگیری: کمک‌های بین‌المللی، سرمایه‌گذاری خارجی، اقدامات سیاسی در رفع فوری تحریم‌ها

حرف پایانی:

این استراتژی اقدام سیاسی یک طرح جامع برای اقدام استراتژیک و تحقق حاکمیت ملی، دموکراسی لیبرال، حقوق بشر و تاسیس حکمرانی خوب است.

آینده‌ای برای ایران:

یک ایران آزاد و دموکراتیک، یک دولت قدرتمند ملی و طرحی برای امروز نیاز دارد.

پیوست‌ها:

پیوست الف — روش‌شناسی تحلیل، ریسک و شاخص‌ها (KPI)

الف–۱. چارچوب کلی روش‌شناسی

این گزارش بر پایه یک چارچوب سه‌لایه‌ای طراحی شده که هدف آن ارائه تصویری منسجم، قابل‌اتکا و قابل‌سنجش از وضعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی ایران است. این سه لایه عبارت‌اند از:

• تحلیل داده‌های سخت
استفاده از مجموعه داده‌های عمومی و بین‌المللی (سازمان ملل، بانک جهانی، IMF، WHO، FAO و …) و به‌کارگیری برآوردهای روندی در حوزه‌هایی که داده‌های رسمی در دسترس نیست.
• تحلیل ساختاری
ارزیابی ویژگی‌های ساختاری نظام سیاسی، ظرفیت حکومت‌داری، انسجام نخبگان، شبکه‌های امنیتی، تاب‌آوری اقتصادی، و ظرفیت‌های اپوزیسیون و شبکه مدنی.
• مدل‌سازی سناریو
ترسیم مسیرهای محتمل تحول، بر پایه ترکیب احتمالات، امتیازدهی ریسک‌ها و مقایسه الگوهای تاریخی در کشورهای مشابه.

الف–۲. شیوه انتخاب شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI)

فرایند انتخاب شاخص‌ها در چهار گام انجام شده است:

• تعریف اهداف هر فاز عملیاتی
  • فاز اول: انسجام و ظرفیت‌سازی
  • فاز دوم: آزادسازی و انتقال
  • فاز سوم: تثبیت و نهادسازی
• استخراج شاخص‌های قابل‌سنجش
فقط شاخص‌هایی انتخاب شده‌اند که امکان پایش ماهانه یا فصلی داشته باشند.
• وزن‌دهی و اولویت‌بندی
برای هر شاخص سه نمره اختصاص یافته است:
  • وزن راهبردی (۰ تا ۵)
  • امکان‌پذیری اجرایی (۰ تا ۵)
  • قابلیت اتکای اندازه‌گیری (۰ تا ۵)
• انتخاب نهایی شاخص‌ها
شاخص‌هایی با امتیاز نهایی ۳ یا بالاتر وارد مدل شده‌اند.

فرمول امتیازدهی شاخص‌ها

امتیاز KPI = (وزن راهبردی × 0.5)

              + (امکان‌پذیری × 0.3)

              + (قابلیت اتکا × 0.2)

الف–۳. روش تحلیل ریسک

چارچوب ارزیابی ریسک بر اساس مدل استاندارد «احتمال × اثر» (PxI) طراحی شده و با منطق ISO 31000 سازگار است.

• احتمال (P): از ۱ تا ۵
• اثر (I): از ۱ تا ۵
• امتیاز ریسک (RS = P × I)

طبقه‌بندی امتیاز ریسک

• ۱ تا ۵ → ریسک پایین
• ۶ تا ۱۲ → ریسک متوسط
• ۱۳ تا ۲۵ → ریسک بالا

برای هر ریسک موارد زیر تعیین شده است:

• «مالک ریسک» (نهاد یا فرد مسئول پایش)
• راهکارهای کاهش اثر
• چرخه بازبینی دوره‌ای (ماهانه یا فصلی)

الف–۴. منابع داده و شیوه اعتبارسنجی

چهار گروه داده در این گزارش مورد استفاده قرار گرفته است:

• داده‌های اولیه: سازمان‌های بین‌المللی و پایگاه‌های معتبر آماری
• داده‌های ثانویه: رسانه‌های معتبر و نهادهای حقوق بشری
• داده‌های پژوهشی: مقالات علمی، گزارش‌های دانشگاهی و اندیشکده‌ای
• داده‌های تحلیلی: مدل‌سازی روندها و آزمون‌های تاریخی

مراحل اعتبارسنجی:

1. تطبیق با دست‌کم دو منبع مستقل
2. بررسی روندهای تاریخی (۵ تا ۱۰ سال)
3. تحلیل دامنه نوسان و واریانس
4. بررسی سازگاری داخلی (مثلاً هماهنگی آمار فقر با تورم و سبد مصرفی)
5. حذف داده‌های متناقض یا فاقد شفافیت

الف–۵. محدودیت‌ها

این روش‌شناسی محدودیت‌های زیر را می‌پذیرد:

• کمبود داده‌های رسمی به دلیل سانسور دولتی
• عدم دسترسی به آمارهای به‌روز در برخی بخش‌ها
• تفاوت تعاریف میان پایگاه‌های بین‌المللی
• تغییرات سریع محیط امنیتی
• اتکای جزئی به گزارش‌های ثانویه برای حوزه‌های حساس

پیوست ب — چارچوب ارجاع‌دهی و پروتکل صحت‌سنجی داده‌ها

ب–۱. طبقه‌بندی منابع

برای یکپارچگی ساختار استنادها، منابع به سه دسته تقسیم شده‌اند:

1. منابع اولیه
شامل داده‌های نهادهای بین‌المللی معتبر: UN، WHO، FAO، بانک جهانی، IMF و …
2. منابع ثانویه
رسانه‌های معتبر بین‌المللی، نهادهای حقوق بشری، گزارش‌های میدانی قابل‌استناد.
3. منابع تحلیلی / پژوهشی
پژوهش‌های دانشگاهی، گزارش‌های اندیشکده‌ها، و مطالعات تحلیلی حوزه‌های تخصصی.

ب–۲. قواعد ارجاع‌دهی

• هر عدد یا ادعای کمی باید حداقل یک منبع قابل‌ردگیری داشته باشد.
• داده‌های حساس یا پرریسک باید حداقل دو منبع مستقل داشته باشند.
• در موارد برآورد، باید به‌صراحت ذکر شود:
«این عدد برآوردی است بر اساس ترکیب چند منبع»
• داده‌های فاقد منشأ معتبر حذف می‌شوند.
• رسانه‌ها فقط زمانی پذیرفته می‌شوند که:
  • حداقل یک منبع دیگر آن را تأیید کند
  • با روندهای بلندمدت سازگار باشد

ب–۳. فرایند صحت‌سنجی داده‌ها

پنج مرحله اعتبارسنجی برای همه داده‌ها اجرا شده است:

1. تطبیق میان‌منبعی (Cross-check)
2. مقایسه روندی با داده‌های سال‌های پیشین
3. تحلیل واریانس و غیرعادی بودن اعداد
4. ارزیابی سازگاری درونی
5. بازبینی داده‌های خارج از دامنه (Outlier Analysis)

ب–۴. سیاست برخورد با داده‌های مبهم

سه سطح تصمیم‌گیری برای اعداد وجود دارد:

• سطح ۱: قابل‌پذیرش
داده‌های با منبع روشن و روش‌شناسی شفاف
• سطح ۲: پاورقی
داده‌هایی که بخشی از اطلاعات آن‌ها مشخص است اما با ابهامات همراه‌اند
• سطح ۳: عدم پذیرش
اعدادی که با الگوهای شناخته‌شده تضاد دارند یا منبع قابل‌اتکا ندارند

پیوست پ — فرایند بازبینی مستقل و ارزیابی Red Team

پ–۱. هدف

این فرآیند برای تضمین موارد زیر طراحی شده است:

• استحکام منطقی تحلیل‌ها
• کاهش سوگیری‌های احتمالی
• واقع‌گرایی سناریوها
• رعایت اصول اخلاقی، حقوقی و سیاستی
• جلوگیری از خوش‌بینی یا بدبینی ساختاری

پ–۲. ترکیب تیم Red Team

تیم باید کاملاً مستقل از نویسندگان گزارش باشد و شامل حداقل سه حوزه تخصصی باشد:

1. تحلیل‌گران امنیتی مستقل
2. کارشناسان گذار سیاسی و دموکراتیزاسیون
3. متخصصان داده، آمار و روش‌شناسی

وظیفه اصلی تیم: به چالش کشیدن مفروضات، نه تأیید آنها.

پ–۳. حوزه‌های ارزیابی

Red Team بررسی می‌کند:

• انسجام و منطق سناریوها
• واقع‌نمایی تحلیل امنیتی و نظامی
• صحت تخمین‌های اجتماعی و اقتصادی
• نقاط کور تحلیل و سوگیری‌های احتمالی
• امکان‌پذیری زمانی و عملیاتی KPI‌ها
• پیامدهای انسانی و امنیتی
• سازگاری با اصول حقوقی و سیاستی

پ–۴. ساختار فرایند بازبینی

فرایند در چهار گام انجام می‌شود:

1. ارائه نسخه ۰.۹ گزارش
تیم نسخه‌ای نزدیک به نهایی را دریافت می‌کند تا از اثرگذاری زودهنگام بر ساختار گزارش جلوگیری شود.
2. سه دور بازبینی و نقد
هر دور شامل نقد فروض، امتیازدهی، ریسک‌ها، سناریوها و ابعاد اخلاقی/عملیاتی است.
3. گزارش Red Team
شامل:
   1. ایرادات عمده
   1. تفسیرهای جایگزین
   1. تحلیل شکاف‌های ریسک
   1. پیشنهادهای ساختاری
4. اصلاح نسخه نهایی
نویسندگان گزارش، موارد پذیرفته‌شده را اعمال می‌کنند و موارد رد شده را همراه با توجیه ثبت می‌کنند.

پ–۵. بازبینی همتایان (Peer Review)

در موازات روند Red Team، دو کارشناس مستقل از دانشگاه یا اندیشکده‌های معتبر، موارد زیر را بررسی می‌کنند:

• روش‌شناسی تحلیل
• انسجام منطقی
• کفایت و ردگیری‌پذیری منابع
• شفافیت و قابل‌تکرار بودن مراحل کار

پ–۶. شرط انتشار و ارائه رسمی

گزارش تنها در صورتی مجاز به انتشار یا ارائه رسمی است که:

• فرآیند Red Team به‌طور کامل انجام شده باشد
• نتایج آن در گزارش نهایی اعمال شده باشد
• بازبینی همتایان تأیید شده باشد
• همه اعداد و ادعاها صحت‌سنجی کامل شده باشند

منابع:

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Water_scarcity_in_Iran   
2. https://www.aljazeera.com/news/2025/11/12/as-the-dams-feeding-tehran-run-dry-iran-struggles-with-a-dire-water-crisis    
3. https://www.iranintl.com/en/202511227008   
4. https://www.ncr-iran.org/en/news/economy/how-many-iranians-live-below-the-poverty-line/  
5. https://www.ncr-iran.org/en/news/economy/irans-poverty-line-exposed-as-deception-leaving-millions-below-survival/       
6. https://documents1.worldbank.org/curated/en/099110623175541902/pdf/P1777150fa1dcd02108b55086af5f3268f5.pdf     
7. https://www.timesofisrael.com/the-israel-iran-war-by-the-numbers-after-12-days-of-fighting/                
8. https://en.wikipedia.org/wiki/October_2024_Israeli_strikes_on_Iran    
9. https://en.wikipedia.org/wiki/Iran–Israel_war    
10. https://www.ncr-iran.org/en/news/economy/irans-water-bankruptcy-a-crisis-manufactured-by-irgc-corruption-not-climate/
11. https://www.tehrantimes.com/news/422244/The-significant-deforestation-trend-in-Iran-during-last-7-decades 
12. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/70aae432-4a3e-4d96-9083-f0800bd959af/content 
13. https://www.ncr-iran.org/en/news/society/iran-value-of-soil-and-the-importance-of-its-conservation/ 
14. https://freeiransn.com/causes-of-desertification-in-iran/
15. https://iranfocus.com/iran/55095-more-than-35000-pollution-related-deaths-recorded-in-iran-in-2024/  
16. https://www.newsweek.com/deadly-environmental-crises-iran-tehran-pollution-smog-11087744 
17. https://www.ncr-iran.org/en/news/irans-lungs-on-fire-wildfires-toxic-air-and-the-politics-behind-an-environmental-collapse/ 
18. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12420349/
19. https://www.sharghdaily.com/بخش-اقتصادی-12/1063558-پیش-بینی-بانک-جهانی-از-افزایش-میلیونی-جمعیت-زیر-خط-فقر-ایران-در-سال-نرخ-فقر-در-ایران-سال-به-چه-عددی-می-رسد
20. https://qudsonline.ir/news/1107286/هشدار-بانک-جهانی-تا-سال-۲۰۲۶-نزدیک-به-۳۹-درصد-ایرانیان-زیر-خط
21. https://www.seratnews.com/fa/news/717674/خط-فقر-۱۲-برابری-شد
22. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099126301062574458
23. https://www.statista.com/outlook/co/socioeconomic-indicators/iran
24. https://www.maxinomics.com/iran/gini-income-inequality-index
25. https://www.palestinechronicle.com/israeli-media-over-3000-casualties-billions-in-damage-from-iran-war/ 
26. https://acleddata.com/qa/qa-twelve-days-shook-region-inside-iran-israel-war  
27. https://en.wikipedia.org/wiki/October_2024_Iranian_strikes_on_Israel 
28. https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/6/15/live-iran-fires-missiles-as-israel-strikes-oil-facility-in-tehran
29. https://www.cnn.com/2025/06/13/middleeast/israel-iran-strikes-military-deaths-intl-hnk   
30. https://www.rferl.org/a/killed-iranian-generals/33442145.html  
31. https://understandingwar.org/research/middle-east/the-consequences-of-idf-strikes-into/  
32. https://www.aljazeera.com/news/2024/10/26/iran-says-israeli-strikes-on-military-bases-caused-limited-damage
33. https://www.bbc.com/news/articles/cgr0yvrx4qpo
34. https://www.tehrantimes.com/news/505458/Iran-advances-in-Environmental-Performance-Index
35. https://www.context.news/climate-risks/opinion/irans-water-crisis-is-driven-by-bad-policies-but-tech-can-help
36. https://worldrainforests.com/deforestation/forest-information-archive/Iran.htm
37. https://www.worldweatherattribution.org/human-induced-climate-change-compounded-by-socio-economic-water-stressors-increased-severity-of-5-year-drought-in-iran-and-euphrates-and-tigris-basin/
38. https://gfzpublic.gfz.de/pubman/faces/ViewItemFullPage.jsp?itemId=item_5036554_3
39. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/125545/1/MPRA_paper_125545.PDF
40. https://www.dw.com/en/irans-drought-a-disaster-in-slow-motion/a-74700581
41. https://www.cnn.com/2025/11/16/world/iran-drought-cloud-seeding-dry-fall-climate-latam-intl
42. https://gssi.it/images/discussion papers rseg/2025/DPRSEG_2025-12.pdf
43. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.NAHC?locations=IR
44. https://ijes.shirazu.ac.ir/article_8192_d8f96990aa178694a3879b6a48b676bc.pdf
45. https://worldpopulationreview.com/country-rankings/poverty-rate-by-country
46. https://worldpopulationreview.com/country-rankings/gini-coefficient-by-country
47. https://gfmag.com/data/economic-data/poorest-country-in-the-world/
48. https://www.oecd.org/en/data/indicators/income-inequality.html
49. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099640404212584734
50. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_income_inequality
51. https://pip.worldbank.org/country-profiles/IRN
52. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=IR
53. https://data.worldbank.org/country/iran-islamic-rep
54. https://www.destatis.de/EN/Themes/Countries-Regions/International-Statistics/Country-Profiles/iran.pdf?__blob=publicationFile&v=16
55. https://qjerp.ir/browse.php?a_code=A-10-3638-1&sid=1&slc_lang=en
56. https://understandingwar.org/wp-content/uploads/2024/11/The-Consequences-of-the-IDF-Strikes-into-Iran-PDF.pdf
57. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/07/iran-israel-iranian-forces-use-of-cluster-munitions-in-12-day-war-violated-international-humanitarian-law/
58. https://iranwire.com/en/news/145263-iran-warns-of-deadlier-strikes-on-anniversary-of-missile-attack-on-israel/
59. https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Iran–Israel_conflict
60. https://www.iranintl.com/en/202511246646
61. https://www.fpri.org/article/2025/10/humiliation-and-transformation-the-islamic-republic-after-the-12-day-war/
62. https://www.bbc.com/news/live/c93ydeqyq71t
63. https://warontherocks.com/2025/11/chicken-versus-bumper-cars-in-conflict-escalation/

References in part 2:

1. https://iran1988.org/1988-massacre/
2. https://www.nytimes.com/2019/12/01/world/middleeast/iran-protests-deaths.html
3. https://en.wikipedia.org/wiki/Casualties_of_the_Iranian_Revolution
4. https://en.wikipedia.org/wiki/1988_executions_of_Iranian_political_prisoners
5. https://en.wikipedia.org/wiki/Political_repression_in_the_Islamic_Republic_of_Iran
6. https://www.timesofisrael.com/1500-people-said-killed-by-iranian-security-forces-in-protests/
7. https://www.axios.com/2019/12/23/iran-protests-death-toll
8. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/05/iran-details-released-of-304-deaths-during-protests-six-months-after-security-forces-killing-spree/
9. https://rsf.org/en/iranian-official-accused-1988-massacres-political-prisoners-including-journalists-goes-trial
10. https://iranwire.com/en/politics/110511-did-you-know-timeline-of-violent-suppression-of-protests-in-iran/
11. https://www.reuters.com/world/middle-east/un-says-iran-executed-over-900-people-2024-including-dozens-women-2025-01-07/
12. https://www.ynetnews.com/article/hymdksci1x
13. https://en.wikipedia.org/wiki/Chain_murders_of_Iran
14. https://time.com/6983058/global-executions-iran-amnesty-international/
15. https://www.ecpm.org/app/uploads/2025/02/Annual-Report-on-the-Death-Penalty-in-Iran-2024.pdf
16. https://iranwire.com/en/features/65674/
17. https://en.wikipedia.org/wiki/2019–2020_Iranian_protests
18. https://www.iranintl.com/en/202402017433